จุดเริ่มต้น ณ ประตูราโชมอนท่ามกลางสายฝนที่ตกลงมาอย่างหนักที่ ประตูราโชมอน ในกรุงเกียวโต ชายสามคนประกอบด้วย พระสงฆ์, คนตัดฟืน และ ชาวบ้าน มาหลบฝนร่วมกัน ทั้งหมดได้พูดคุยกันถึงเหตุการณ์สะเทือนขวัญที่เพิ่งเกิดขึ้น คือการฆาตกรรมซามูไรและการข่มขืนภรรยาของเขาในป่า ซึ่งสร้างความสับสนงุนงงให้กับผู้ที่ได้รับฟังคำให้การในศาล
ความจริง 4 ชุด (The Four Perspectives)
เรื่องราวจะถูกเล่าซ้ำผ่านมุมมองของตัวละคร 4 ตัว ซึ่งแต่ละคนเล่าเหตุการณ์ไม่ตรงกันเลยแม้แต่คนเดียว
1. โจรป่า (ทาโจมารุ) อ้างว่าเขาดวลดาบกับซามูไรอย่างสมศักดิ์ศรีและเอาชนะได้ หลังจากที่ฝ่ายหญิงขอให้ชายทั้งสองสู้กันเพื่อตัดสินว่าเธอจะอยู่กับใคร
2. ภรรยาซามูไร เล่าว่าเธอถูกโจรข่มขืน และสามีของเธอมองเธอด้วยสายตาเย็นชาเหยียดหยาม จนเธอกดดันและเผลอพลั้งมือสังหารสามีด้วยความเศร้าเสียใจ
3. วิญญาณซามูไร (ผ่านร่างทรง) อ้างว่าเขาฆ่าตัวตายเองเพราะความอับอายที่ถูกภรรยาทรยศ โดยเธอขอให้โจรฆ่าเขาเสีย
4. คนตัดฟืน (ผู้อ้างว่าเป็นพยานเห็นเหตุการณ์จริง) เล่าว่าทั้งโจรและซามูไรต่างขลาดกลัว การต่อสู้เป็นไปอย่างทุลักทุเล ไม่ได้สง่างามเหมือนที่ทั้งคู่กล่าวอ้าง
บทสรุปและสาระสำคัญ
ภาพยนตร์ไม่ได้เฉลยชัดเจนว่า “ความจริง” คืออะไร แต่ต้องการชี้ให้เห็นว่า มนุษย์มักจะปรุงแต่งเรื่องราวเพื่อทำให้ตัวเองดูดี หรือเพื่อปกปิดความอ่อนแอของตนเอง แม้แต่ในวาระสุดท้ายของชีวิต
ประเด็นหลักของเรื่อง
• Subjectivity of Truth ความจริงเป็นเรื่องอัตวิสัย ขึ้นอยู่กับมุมมองและผลประโยชน์ของผู้เล่า
• Human Nature ตีแผ่สันดานดิบ ความเห็นแก่ตัว และการหลอกตัวเองของมนุษย์
• The Rashomon Effect กลายมาเป็นคำศัพท์ทางจิตวิทยาและกฎหมายที่ใช้เรียกสถานการณ์ที่พยานหลายคนให้การขัดแย้งกันในเหตุการณ์เดียวกัน
About The Author
