กสม. เปิดสำนักงานพื้นที่ภาคเหนือ ณ จังหวัดเชียงใหม่ สร้างกลไกเชิงรุกในการส่งเสริม คุ้มครองและเฝ้าระวังสิทธิมนุษยชน

กสม. เปิดสำนักงานพื้นที่ภาคเหนือ ณ จังหวัดเชียงใหม่ สร้างกลไกเชิงรุกในการส่งเสริม คุ้มครองและเฝ้าระวังสิทธิมนุษยชนระดับพื้นที่ครอบคลุม 15 จังหวัด

วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) จัดโครงการสัมมนาเครือข่ายเนื่องในโอกาสเปิดสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพื้นที่ภาคเหนือ (สำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคเหนือ) ที่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีผู้แทนภาคส่วนต่าง ๆ ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคม สถาบันการศึกษา และสื่อมวลชน เข้าร่วมจำนวนมาก

นางสาวพรประไพ กาญจนรินทร์ ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวเปิดและกล่าวปาฐกถาหัวข้อสิทธิมนุษยชนกับการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน สรุปว่า การจัดตั้งสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคเหนือ ถือเป็นสำนักงานในภูมิภาคแห่งที่ 3 ของ กสม. เพื่อตอบสนองต่อนโยบายการทำงานเชิงรุกในพื้นที่ทั้งด้านการส่งเสริม คุ้มครอง และเฝ้าระวังสถานการณ์สิทธิมนุษยชน ทำหน้าที่รับเรื่องร้องเรียนการละเมิดสิทธิมนุษยชน ตรวจสอบ เสนอแนะ และประสานความร่วมมือไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้แก้ไขและเยียวยาความเดือดร้อนโดยมีขอบเขตการดำเนินงานครอบคลุม 15 จังหวัดของภาคเหนือ

จากการรับเรื่องร้องเรียนและประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทยพบว่า ยังคงเผชิญกับปัญหาและความท้าทายในหลายประเด็น ทั้งปัญหาสถานะบุคคลที่ทำให้บุคคลหลายกลุ่ม เช่น กลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มเด็กนักเรียนรหัส G และกลุ่มพระ/เณรไร้สัญชาติ ไม่สามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐาน ปัญหาสิทธิในที่ดินทำกินและทรัพยากรธรรมชาติจากการประกาศเขตอุทยานทับซ้อนกับที่ดินที่ประชาชนเคยทำกินมาก่อน ปัญหาการจัดการน้ำท่วม ปัญหาสิ่งแวดล้อมจากมลพิษทางอากาศจากฝุ่น PM 2.5 หมอกควันข้ามพรมแดน มลพิษทางน้ำจากการทำเหมืองแร่ในประเทศเมียนมา และปัญหาอื่น ๆ เช่น การค้ามนุษย์ ผู้หนีภัยการสู้รบ และการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมของกลุ่มเปราะบาง

สำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคเหนือได้เริ่มปฏิบัติงานมาตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2568 โดยที่ผ่านมาได้ดำเนินการรับเรื่องร้องเรียนและประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประเด็นปัญหาข้างต้นมาอย่างต่อเนื่อง เช่น มีการออกคลินิกสิทธิมนุษยชนโดยร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสถาบันการศึกษาเพื่อช่วยเหลือประชาชนให้สามารถเข้าสู่กระบวนการยื่นขอสถานะบุคคลได้อย่างถูกต้อง มีการติดตามและรวบรวมข้อมูลจากประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากสารปนเปื้อนในแม่น้ำกกเพื่อเสนอแนวทางแก้ไขปัญหา และมีการตรวจสอบโครงการพัฒนาหรือปัญหาข้อพิพาทเรื่องที่ดินที่ส่งผลกระทบต่อชุมชนในพื้นที่ พร้อมเสนอแนะให้หน่วยงานของรัฐดำเนินการแก้ไขโดยเปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วม เป็นต้น

ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวทิ้งท้ายว่า กสม. ยึดแนวทางการทำงานโดยให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของประชาชนซึ่งเป็นหลักการสำคัญของสิทธิมนุษยชนและเป็นหัวใจสำคัญของการแก้ไขปัญหาเชิงระบบ เพราะงานสิทธิมนุษยชนไม่อาจขับเคลื่อนได้โดยองค์กรใดองค์กรหนึ่งเพียงลำพัง แต่ต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อร่วมกันส่งเสียงและสร้างระบบการคุ้มครองสิทธิที่เข้มแข็งซึ่งนำไปสู่สังคมที่เคารพสิทธิมนุษยชนที่ทุกคนอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

กิจกรรมเนื่องในโอกาสเปิดสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคเหนือ ยังมีการเสวนาในหัวข้อ “สิทธิมนุษยชน…ความท้าทายและความคาดหวังต่อ กสม. ในพื้นที่ภาคเหนือ” โดยมีนายชัชวาลย์ ทองดีเลิศ ประธานสภาลมหายใจเชียงใหม่ ศ. เกียรติคุณ ดร. อรรถจักร สัตยานุรักษ์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผศ.อุดม งามเมืองสกุล คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา และนายโกวิทย์ บุญธรรม ผู้สื่อข่าว Thai PBS ร่วมเสวนา ดำเนินรายการโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สุชาติ เศรษฐมาลินี กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โอกาสนี้วงเสวนาได้ร่วมกันสะท้อนถึงความคาดหวังต่อบทบาทของ กสม. ในการคุ้มครองและแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ต้นเหตุของปัญหา ในเชิงโครงสร้าง ช่วยเป็นปากเสียงให้กับคนที่ไร้สิทธิไร้เสียง และประสานความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน และผลักดันให้เกิดการกระจายอำนาจที่มีประชาชนในท้องถิ่นเป็นศูนย์กลาง เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงให้เกิดสังคมที่เป็นธรรม และสันติสุข ส่วนประเด็นสิทธิมนุษยชนที่สำคัญในบริบทพื้นที่ ได้แก่ สิทธิในอากาศสะอาด สิทธิสถานะบุคคล และสิทธิในที่ดินทำกิน

จากนั้นช่วงบ่าย มีการเปิดเวทีสาธารณะเพื่อให้ผู้แทนภาคประชาชนได้แลกเปลี่ยนถึงสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในพื้นที่ภาคเหนือ โดยมีประเด็นสำคัญต่าง ๆ เช่น สิทธิผู้สูงอายุ สิทธิเด็ก สิทธิสตรีและความเสมอภาคทางเพศ สิทธิสถานะบุคคลและกลุ่มชาติพันธุ์ สิทธิแรงงาน/แรงงานข้ามชาติ สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี คนไร้บ้าน สิทธิผู้อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวี และเสรีภาพทางศาสนา ดำเนินรายการ โดยนางสาวปิติกาญจน์ สิทธิเดช กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และนายอาทิตย์ ร่มพนาธรรม สำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคเหนือ

ประชาชนทั่วไปและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สามารถใช้บริการหรือติดต่อ สำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคเหนือ ได้ที่ อาคารพาณิชย์เลขที่ 88 หมู่ 5 บ้านป่าแก ถนนเชียงใหม่–พร้าว ตำบลฟ้าฮ่าม อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ หรือ โทร. 053-242030 อีเมล nhrc.north@nhrc.or.th

อนึ่ง ก่อนหน้านี้ กสม. ได้จัดตั้งสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคใต้ ณ จังหวัดสงขลา และสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ณ จังหวัดขอนแก่น ซึ่งเปิดให้บริการประชาชนมาตั้งแต่ปี 2565 และ ปี 2566 ตามลำดับ

สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

27 กุมภาพันธ์ 2567