กสม. สานต่อความร่วมมือ ตร. ขับเคลื่อนงานป้องกันการทรมาน เพื่อยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่และสถานีตำรวจตามหลักสิทธิมนุษยชน

(กสม. แถลงข่าวเด่นประจำสัปดาห์ ครั้งที่ 21/2569)

กสม. สานต่อความร่วมมือ ตร. ขับเคลื่อนงานป้องกันการทรมาน เพื่อยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่และสถานีตำรวจตามหลักสิทธิมนุษยชน – แนะ กอ.รมน. ภาค 4 สน. กำชับเจ้าหน้าที่ติดกล้องบันทึกภาพอย่างเคร่งครัด หลังปรากฏกรณีจับกุมผู้ต้องสงสัยคดีความมั่นคงโดยอ้างเหตุสุดวิสัยไม่บันทึกภาพ

วันศุกร์ที่ 12 มิถุนายน 2569 เวลา 10.30 น. คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) โดยนายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และนายภาณุวัฒน์ ทองสุข รองเลขาธิการคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ แถลงข่าวเด่นประจำสัปดาห์ ครั้งที่ 21/2569 โดยมีวาระสำคัญดังนี้

1. กสม. สานต่อความร่วมมือ ตร. ขับเคลื่อนงานป้องกันการทรมาน เพื่อยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่และสถานีตำรวจตามหลักสิทธิมนุษยชน

นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยว่า คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้ดำเนินความร่วมมืออย่างต่อเนื่องกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ตร.) เพื่อส่งเสริมสิทธิมนุษยชน และพัฒนาสถานีตำรวจให้ดำเนินงานสอดคล้องกับหลักป้องกันการทรมานตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 อนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย่ำยีศักดิ์ศรี (CAT) รวมทั้งอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการบังคับให้หายสาบสูญ (ICPPED) ที่ประเทศไทยเป็นภาคีและมีพันธกรณีต้องปฏิบัติ โดยที่ผ่านมา สำนักงาน กสม. ได้ประสานความร่วมมือกับ ตร. ในการตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันสถานีตำรวจหลายแห่งในทุกภูมิภาค และได้ร่วมกันจัดทำ “แผนพัฒนาสถานีตำรวจเพื่อป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม พ.ศ. 2568 – 2570” เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางพัฒนาสถานีตำรวจให้สอดคล้องตามหลักสิทธิมนุษยชน

ล่าสุด เมื่อช่วงปลายเดือนพฤษภาคม 2569 กสม. ได้เข้าหารือกับพลตำรวจโท อนุชา รมยะนันทน์ ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ในฐานะผู้แทนผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ และคณะ ถึงแนวทางการดำเนินงานร่วมกันอย่างต่อเนื่องในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ทั้งด้านการตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของตำรวจในระดับพื้นที่ การจัดทำคู่มือหรือมาตรฐานกลางหรือแนวปฏิบัติด้านสิทธิมนุษยชนและการป้องกันการทรมานในสถานีตำรวจ ความร่วมมือด้านงานวิจัยร่วมกับโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ตลอดจนการฝึกอบรมและพัฒนาศักยภาพด้านสิทธิมนุษยชนและการป้องกันการทรมานสำหรับสถานีตำรวจนำร่องต้นแบบและเครือข่ายภาคประชาชน

และเมื่อช่วงต้นเดือนมิถุนายน 2569 กสม. ได้ประชุมหารือร่วมกับกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 7 โรงเรียนนายร้อยตำรวจ และลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมเชิงป้องกัน ณ สถานีตำรวจภูธรสามพราน และสถานีตำรวจภูธรนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ซึ่งเป็นสถานีตำรวจนำร่อง โดยพบว่าสถานีตำรวจทั้งสองแห่งได้พัฒนาและปรับปรุงสภาพแวดล้อม ระบบงาน และกระบวนการปฏิบัติงานในหลายด้านอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สอดคล้องตามหลักสิทธิมนุษยชนและการไม่เลือกปฏิบัติ ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลจากการนำข้อเสนอแนะของ กสม. จากการตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันในครั้งก่อนมาปรับใช้ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม โดยกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 7 ได้แสดงความพร้อมในการสนับสนุนและขับเคลื่อนงานร่วมกับสำนักงาน กสม. ทั้งในด้านการส่งเสริมสิทธิมนุษยชน การตรวจเยี่ยมเชิงป้องกัน การป้องกันการทรมาน รวมถึงสนับสนุนการดำเนินโครงการวิจัยเพื่อพัฒนาแนวปฏิบัติและหลักสูตรการสืบสวนสอบสวนที่เคารพสิทธิมนุษยชนและมีประสิทธิผล

ทั้งนี้ โครงการวิจัยดังกล่าวเป็นความร่วมมือระหว่างสำนักงาน กสม. และโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ซึ่งมุ่งพัฒนาองค์ความรู้และเครื่องมือสนับสนุนการสืบสวนสอบสวนที่สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน เพื่อนำไปสู่การจัดทำแนวปฏิบัติในการสืบสวนสอบสวนอย่างเป็นมิตร ซึ่งพัฒนาขึ้นจากการประยุกต์ใช้ PEACE Model ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย โดยจะมีการนำแนวปฏิบัติดังกล่าวไปทดลองใช้และประเมินผลในสถานีตำรวจนำร่อง คือ สถานีตำรวจภูธรสามพราน และสถานีตำรวจภูธรนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม เพื่อพัฒนาเป็นต้นแบบการสืบสวนสอบสวนที่เคารพสิทธิมนุษยชนด้วย

“กสม. มีแผนงานที่ชัดเจนในการขับเคลื่อนความร่วมมือกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยเฉพาะการพัฒนาสถานีตำรวจต้นแบบ องค์ความรู้ เครื่องมือ และแนวปฏิบัติด้านการสืบสวนสอบสวนที่เคารพสิทธิมนุษยชน โดยขอขอบคุณสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่เห็นความสำคัญของการปฏิบัติหน้าที่ตามหลักป้องกันการทรมานที่จะนำไปสู่การยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจ และส่งเสริมให้การบังคับใช้กฎหมายเป็นไปอย่างมีประสิทธิผล โปร่งใส และตรวจสอบได้ ซึ่งจะเป็นผลดีต่อทุกฝ่ายในการสร้างความเชื่อมั่นของประชาชนต่อกระบวนการยุติธรรม”กสม. สานต่อความร่วมมือ ตร. ขับเคลื่อนงานป้องกันการทรมาน เพื่อยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่และสถานีตำรวจตามหลักสิทธิมนุษยชน นายวสันต์กล่าว